Certo Rating Index
Certo opracowuje i publikuje okresowy, porównawczy indeks wiarygodności publicznej na bazie jakości zarządzania — Certo Rating Index, obejmujący podmioty, sektory lub państwa objęte działalnością ewaluacyjną Fundacji. Indeks opiera się na zagregowanych wynikach ratingowych Fundacji, danych o dynamice zmian jakości zarządzania w czasie oraz na publicznie dostępnych danych porównawczych. Każda edycja Indeksu zawiera komponent prognostyczny wskazujący kierunki oczekiwanych zmian na podstawie deklarowanych celów rozwojowych podmiotów ocenianych i zidentyfikowanych trendów.
Czym jest Rating Certo
Rating Certo nie jest opinią. Jest kryptograficznym artefaktem procesu — zapisem decyzji, który istnieje niezależnie od infrastruktury jego twórcy. Każdy rating jest:
- Weryfikowalny offline — hash decyzji ratingowej jest zakotwiczony w zewnętrznych rejestrach publicznych
- Niezmienialny po wydaniu — żadna ze stron nie może jednostronnie cofnąć ani zmienić wydanego ratingu bez wygenerowania widocznego śladu
- Publicznie audytowalny — kompletna ścieżka decyzyjna jest dostępna do wglądu dla uprawnionych podmiotów
Dual-Brain Engine
Sercem systemu oceny jest Dual-Brain Engine — architektura dwutorowej analizy łącząca:
Analitykę ilościową obejmuje:
- Strukturę organów zarządzających i nadzorczych
- Historię zmian w składzie organów
- Dokumentację procesu decyzyjnego
- Wskaźniki zgodności z regulacjami
Analitykę jakościową obejmuje:
- Ocenę kultury organizacyjnej na podstawie dokumentów wewnętrznych
- Analizę spójności deklarowanych wartości z działaniami
- Weryfikację procedur zarządzania konfliktem interesów
- Ocenę efektywności systemu kontroli wewnętrznej
Obie gałęzie analizy muszą niezależnie wykazać wystarczający poziom jakości zarządzania, by rating mógł zostać wydany.
Hard Gates
Hard Gates to siedem warunków koniecznych, których niespełnienie automatycznie wyklucza podmiot z procesu ratingowego niezależnie od wyników pozostałej oceny:
- Brak toczących się postępowań karnych wobec członków organów zarządzających
- Regularne i dokumentowane posiedzenia organów statutowych
- Brak zaległości wobec organów publicznych (ZUS, US, KRS)
- Aktualny i publicznie dostępny rejestr beneficjentów rzeczywistych
- Brak konfliktu interesów w składzie organu nadzorczego
- Udokumentowana procedura zgłaszania nieprawidłowości (whistleblowing)
- Spójność struktury prawno-organizacyjnej z deklarowanym modelem zarządzania
Niespełnienie któregokolwiek z Hard Gates skutkuje zawieszeniem procesu ratingowego do czasu usunięcia nieprawidłowości.
Compliance Engine
Compliance Engine weryfikuje zgodność instytucji z obowiązującymi regulacjami sektorowymi i ogólnounijnymi. Silnik jest aktualizowany w trybie ciągłym w ślad za zmianami w prawie UE i polskim.
Ocena compliance obejmuje:
- Regulacje sektorowe właściwe dla danej instytucji
- Dyrektywy i rozporządzenia UE mające zastosowanie w danym sektorze
- Krajowe przepisy implementacyjne
- Standardy branżowe i kodeksy dobrych praktyk
Break-Glass Protocol
Break-Glass Protocol to procedura awaryjnego dostępu do zapisów ratingowych w sytuacjach kryzysowych — likwidacja podmiotu, postępowanie upadłościowe, wszczęcie śledztwa przez organy ścigania.
Protokół określa:
- Kto ma dostęp do zapisów i w jakich okolicznościach
- Jak jest dokumentowany każdy przypadek dostępu
- Jakie są mechanizmy powiadamiania podmiotów ocenianych
- Jak jest zapewniona integralność danych w procesie ujawnienia
Certo Score i Certo Vector
Każdy wydany rating składa się z dwóch elementów:
Certo Score — syntetyczna ocena jakości zarządzania wyrażona w skali numerycznej. Umożliwia porównanie podmiotów w obrębie sektora i w czasie.
Certo Vector — kierunek zmiany jakości zarządzania w ostatnim okresie oceny. Przyjmuje pięć wartości: ++ (znacząca poprawa), + (poprawa), brak zmiany, − (pogorszenie), −− (znaczące pogorszenie).
Zestawienie Score i Vector daje pełny obraz zarówno aktualnego stanu governance, jak i jego dynamiki.